Những hiểu biết cơ bản cho các doanh nghiệp nhập khẩu nguồn phóng xạ - Phần 1.

Những hiểu biết cơ bản cho các doanh nghiệp nhập khẩu nguồn phóng xạ
Bài liên quan:

Phần 2.1

Phần 2.2

Chia sẻ
Call
  • Chi tiết




Những hiểu biết cơ bản cho các doanh nghiệp nhập khẩu nguồn phóng xạ

Các nguồn phóng xạ và máy phát tia X đã được nhập khẩu vào Việt Nam từ những năm 1980 phục vụ trong các ngành kinh tế - kỹ thuật như y tế và ngành công nghiệp. Ban đầu, các đơn vị nhập khẩu các nguồn phóng xạ như các hàng hóa thông thường, không hề có giấy phép nhập khẩu.

Tháng 6/1996 Pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ ra đời, việc nhập khẩu nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ đã được kiểm soát, các doanh nghiệp nhập khẩu nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ được quy định phải xin giấy phép tiến hành công việc bức xạ. Tuy nhiên pháp lệnh này cùng các văn bản hướng dẫn đi kèm chưa đủ mạnh để kiểm soát một cách toàn diện các hoạt động bức xạ, trong đó có hoạt động nhập khẩu nguồn phóng xạ và thiết bị bức xạ.

Tháng 6/2008, Luật năng lượng nguyên tử ra đời thay thế Pháp lệnh an toàn và kiểm soát bức xạ, Luật NLNT này cùng thông tư 08/2010/TT-BKHCN đã quy định chặt chẽ công việc nhập khẩu nguồn phóng xạ.

Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nên kinh tế, các nguồn phóng xạ và thiết bị phát tia X được nhập khẩu vào Việt Nam và được sử dụng khá phổ biến không những trong Y tế và công nghiệp và còn trong nhiều ngành nghề khác như trong nông nghiệp, trong tài nguyên môi trường, an ninh .... Con số nguồn phóng xạ đang sử dụng trên lãnh thổ Việt Nam lên tới hàng nghìn nguồn và còn tiếp tục ra tăng.

Bài viết này sẽ trang bị cho các doanh nghiệp có kế hoạch nhập khẩu các nguồn phóng xạ có những hiểu biết cơ bản để thực hiện đúng quy định công việc của mình, bài viết được trình bày ở dạng Hỏi và Đáp.

Câu hỏi 1: Các máy phát tia X có phải xin giấy phép nhập khẩu/vận chuyển hay không?

  • Trả lời: Không phải xin giấy phép nhập khẩu/vận chuyển cho các máy phát tia X. Điều đó có nghĩa các thiết bị phát tia X được nhập khẩu và vận chuyển như những thiết bị thông thường.
  • Giải thích: Điều 18 trong Luật Năng lượng nguyên tử đưa ra danh mục các công việc phải xin giấy phép tiến hành công việc bức xạ, có đề cập đến hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển chất phóng xạ nhưng không hề đề cập đến nhập khẩu, xuất khẩu, vận chuyển thiết bị phát tia X.
  • Lưu ý thêm: Tuy nhiên việc sử dụng các thiết bị phát tia X trong lãnh thổ Việt Nam cần phải xin giấy phép sử dụng các thiết bị này.

Câu hỏi 2: Các nguồn phóng xạ có phải xin giấy phép nhập khẩu và và vận chuyển hay không?

  • Trả lời: Các nguồn phóng xạ có hoạt độ nằm trên mức miễn trừ khi nhập khẩu và vận chuyển vào Việt Nam phải xin giấy phép nhập khẩu và vận chuyển.
  • Giải thích: Điều 18 trong Luật Năng lượng nguyên tử đưa ra danh mục các công việc bức xạ trong đó Khoản 10 có đề cập đến nhập khẩu chất phóng xạ, khoản 11 có đề cập đến đóng gói vận chuyển chất phóng xạ.
  • Lưu ý thêm: Ngoài giấy phép nhập khẩu và vận chuyển cho nguồn phóng xạ, cơ sở thực hiện các công việc như sau còn phải xin giấy phép cho các nguồn phóng xạ theo loại hình công việc thực hiện: lưu giữ, sử dụng, lắp đặt, xử lý ….

Câu hỏi 3: Tại sau giấy phép nhập khẩu và vận chuyển hay đi cùng nhau?

  • Trả lời: Thực ra giấy phép nhập khẩu và giấy phép vận chuyển là 2 giấy phép riêng biệt, doanh nghiệp có thể xin giấy phép nhập khẩu và giấy phép vận chuyển riêng nhưng 2 giấy phép này vẫn phải xin đồng thời. Quá trình nhập khẩu và vận chuyển thường là quá trình đi với nhau nên 2 giấy phép thường được xin đồng thời và tích hợp thành 1 giấy phép duy nhất là Giấy phép nhập khẩu và vận chuyển.
  • Giải trình:
    • Khi làm hồ sơ nhập khẩu nguồn phóng xạ, đơn vị nhập khẩu phải nêu phương án vận chuyển và lưu giữ tạm thời, sau đó là đưa vào sử dụng các nguồn phóng xạ này. Doanh nghiệp không thể chỉ xin nhập khẩu mà không vận chuyển về nơi lưu giữ hay về chân công trình.
    • Nguồn phóng xạ được xếp vào dạng hàng hóa nguy hiểm, có chi phí lưu kho tại kho lưu giữ của Hải quan rất cao. Do vậy nếu nguồn được thông quan rồi, doanh nghiệp mới đi xin giấy phép vận chuyển  thì chi phí phát sinh trong quá trình lưu kho rất lớn.
    • Doanh nghiệp cũng không thể chỉ xin nhập khẩu mà không xin giấy phép vận chuyển, vì đó là phương án không đảm bảo an toàn và an ninh.
  • Lưu ý thêm: Giấy phép nhập khẩu và vận chuyển nguồn phóng xạ chỉ có thời hạn trong 06 tháng, do vậy Doanh nghiệp nên xin giấy phép này khi đã có kế hoạch nhập khẩu.

Phần 2 của bài viết này sẽ hướng dẫn các doanh nghiệp đang có kế hoạch nhập khẩu vận chuyển nguồn phóng xạ phải chuẩn bị những gì.