Đào tạo an toàn bức xạ – Đây là thiết bị bức xạ có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng

Trong số hơn 10 lớp đào tạo an toàn bức xạ đã thực hiện từ đầu năm 2019 đến nay, đây là lớp đầu tiên chúng tôi phải khai mạc lớp học với một câu khá nghiêm trọng: “Các anh chị hãy nghiêm túc lắng nghe các bài giảng, vì thiết bị bức xạ mà các anh chị sắp phải sử dụng có thể gây nguy hiểm nghiêm trọng đến sức khỏe, kể cả tính mạng của mọi người”.

Cục hải quan tỉnh Lạng Sơn đã nhiều năm nay sử dụng các máy soi hành lý cỡ nhỏ và vừa để kiểm soát xuất nhập cảnh ở các cửa khẩu như Hữu Nghị, Tân Thanh, đây là các máy soi với điện áp cực đại dưới 160kV được thiết kế vô cùng an toàn. Tuy nhiên vừa rồi, Cục được Tổng Cục Hải quan trang bị cho một hệ máy soi container di động hiện đại đặt tại cửa khẩu hữu nghị để kiểm soát hàng hóa xuất nhập khẩu tại cửa khẩu này. Được sự giới thiệu từ Cục Hải quan Tp. Hải Phòng, Cục hải quan Lạng Sơn đã nhờ chúng tôi thiết kế một khóa đào tạo an toàn bức xạ chuyên sâu cho các cán bộ hải quan vận hành các máy soi container này. Đây là lần đầu tiên các cán bộ này tiếp cận với máy soi container di động, họ có nhiều băn khoăn về sự khác nhau giữa máy soi hàng hóa tia X mà máy soi container di động.

Lớp học an toàn bức xạ đặc biệt cho máy soi container dùng máy gia tốc tuyến tính điện áp 6MeV

Đây là một hệ máy soi container của hãng Rapiscan được nhập khẩu nguyên chiếc từ Mỹ, sử dụng máy gia tốc tuyến tính điện áp cực đại lên tới 6MeV của hãng Varian Medical (Mỹ), máy gia tốc tuyến tính này có thể phát ở 2 chế độ năng lượng là 4MeV và 6MeV. Toàn bộ máy gia tốc, hệ thống đầu dò hình chữ L (L-shape Detector), hệ điều khiển, các màn hình kiểm tra và điều khiển được tích hợp trên một xe tải Mecedes-Benz rất gọn gàng. Người điều khiển soi chiếu ngồi trong phòng điều khiển đặt trên thân xe tải để làm việc.

Máy soi container di động điện áp cực đại lên tới 6MV trang bị cửa khẩu Hữu Nghị, Lạng Sơn

Thiết bị bức xạ soi container này được sử dụng di động, tức là toàn bộ hệ thống trên xe có thể chạy đến bất cứ khu vực nào để thực hiện soi chiếu, miễn là phải thiết lập một vùng soi chiếu cho nó với kích thước là (50m)x(40m). Trong vùng soi chiếu 2000 mét vuông này cũng phải kẻ lên vạch sơn khu vực mà máy soi container sẽ di chuyển, vị trí xe container hàng hóa cần kiểm tra đi vào và đậu lại theo sơ đồ đã được Nhà sản xuất thiết lập. Khi làm việc đúng với sơ đồ soi chiếu đã được thiết lập thì việc soi chiếu đảm bảo an toàn đối với mọi hoạt động nằm ngoài vùng soi chiếu (50m)x(40m) này.

Khu vực soi chiếu container được khoanh vùng (50m)x(40m), vẽ sẵn các đường vạch di chuyển của máy soi và vạch cho xe container đỗ

Vậy thì đâu mới là vị trí có thể gây nguy hiểm, thậm trí là nguy hiểm một cách nghiêm trọng tới sức khỏe con người?

Với kinh nghiệm làm việc gần 10 năm với một nhà soi container sử dụng máy gia tốc cực đại 6MeV và một máy soi container di động điện áp cực đại 6MeV tại Cảng Hải quan Tp. Hải Phòng, và mới đây nhất chúng tôi vừa hoàn thiện việc tư vấn, đo đạc đánh giá và xin giấy phép vận hành cho 2 máy soi container 6MeV tại Hải Phòng, có thể nói về mặt an toàn bức xạ, chúng tôi là những chuyên gia. Tại lớp học cho Hải quan Lạng Sơn, bằng lý thuyết và thực nghiệm thực tế chúng tôi đã chỉ cho các các bộ hải quan chi tiết về liều lượng bức xạ của từng vị trí ở ngoài khu vực soi chiếu và cả ở trong khu vực soi chiếu. Với kết luận rằng tại buồng điều khiển và carbin lái xe, suất liều bức xạ là thấp nhất, thấp hơn cả vùng biên của vùng soi chiếu. Các cán bộ hải quan đã thở phào nhẹ nhõm khi biết rằng chỗ mà họ phải thường xuyên ngồi làm việc lại là chỗ an toàn nhất.

Phòng điều khiển được đặt ngay trên xe soi chiếu lại là vị trí an toàn bức xạ nhất

Còn chỗ nguy hiểm nhất chính là cửa sổ phát tia của máy gia tốc tuyến tính. Máy gia tốc sử dụng là loại Model MI-6 có thể phát ra liều cực đại lên tới 8Gy/phút tại 1m từ cửa phát tia X (trong khi với ngưỡng liều lên tới 7Gy có thể gây ra hiện tượng rụng lông, rụng tóc vĩnh viễn), do vậy nếu vô tình ai đó đứng trước cửa sổ phát tia X dù chỉ 1 phút là đã có thể bị tổn thương nghiêm trọng đến sức khỏe.Các cán bộ hải quan đã được chúng tôi chỉ cho chính xác khe phát tia X để mọi người biết và tránh xa khu vực đó khi thiết bị bức xạ làm việc.

Các cán bộ hải quan được chỉ rõ vị trí khe phát tia X năng lượng cao, đây chính là vị trí có thể gây tổn thương nghiêm trọng cho cơ thế

Tiếp đó là các biện pháp để ngăn chặn không để một ai đó đứng trong khu vực soi chiếu (50m)x(40m), đặc biệt là vị trí gần khe phát tia X bằng cách sử dụng hệ thống camera CCTV giám sát 360 độ quanh thiết bị, sử dụng còi báo, đèn báo và hệ thống loa phóng thanh để đảm bảo không một ai còn lại trong khu vực soi chiếu khi thiết bị hoạt động.

Thật máy mắn cho cơ sở khi tổ chức lớp học an toàn bức xạ lại có sẵn máy soi container di động để thực hành, máy soi đã được đưa ra bãi soi, đưa vào vùng soi chiếu định sẵn và thực hiện soi chiếu Demo để các cán bộ hải quan sử dụng máy đo suất liều bức xạ kiểm chứng tất cả các vị trí đáng quan tâm. Buồng điều khiển và carbin lái xe là 2 vị trí được các cán bộ hải quan quan tâm nhất, vì đây là những vị trí mà họ phải thường xuyên ngồi ở đó. Qua thực nghiệm tại hiện trường, mọi người đều cảm thấy yên tâm khi làm việc, và mỗi người đều ý thức được việc tuân thủ quy trình vận hành thiết bị để không gây chiếu xạ đáng tiếc cho những người xung quanh.

Các vấn đề tiêu biểu nhất như vị trí an toàn, vị trí nguy hiểm nhất, quy trình vận hành an toàn đã được nhấn mạnh

Kết thúc lớp đào tạo an toàn bức xạ, các học viên được nhấn mạnh thêm một lần nữa về: 1. Vị trí ngồi làm việc trong phòng điều khiển, trên carbin lái xe là an toàn nhất; 2. Vị trí đứng trước khe phát tia và cực kỳ nguy hiểm; 3. Người điều khiển phải tuân thủ nghiêm túc quy trình vận hành máy soi, đặc biệt quan sát đầy đủ cả màn hình trong phòng điều khiển để đảm bảo 100% không có ai trong vùng soi chiếu mới tiến hành soi chiếu.

Để được tư vấn triển khai những khóa học an toàn bức xạ đặc biệt cho cơ sở của mình, vui lòng liên hệ:

CHU MINH DƯƠNG

HP: 0983 374 983

Email: duongcm@ae-rad.vn

 

 

Bình luận

0983 374 983