Hướng dẫn khi nghi ngờ có chiếu xạ quá liều

Các cơ sở tiến hành công việc bức xạ khi được đơn vị cung cấp dịch vụ đọc liều cá nhân thông báo có liều kế bị quá liều (hoặc liều bất thường) phải làm gì là một câu hỏi khá thú vị mà không ít cơ sở thực tế đã gặp phải mà lúng túng không biết phải làm gì, bài viết dưới đây sẽ hướng dẫn các cơ sở phải làm những việc gì khi gặp phải sự cố này.

Thời gian gần đây, có một số cơ sở tiến hành công việc bức xạ tại các khu công nghiệp điện tử, ở đó có các máy soi bo mạch sử dụng đầu phát tia X, có những nhân viên để liều kế cá nhân cao bất thường, có khi lên tới trên 20mSv trong 1 quý, mặc dù trong điều kiện làm việc bình thường, các máy soi bo mạch bằng tia X này không thể gây ra một liều chiếu đến như vậy đối với nhân viên bức xạ.

Kết quả liều kế cá nhân bất thường

Trong vòng 07 ngày kể từ ngày nhận được thông báo kết quả liều kế bất thường, cơ sở phải thực hiện xong các việc sau đây (thứ tự dưới đây cũng là thứ tự yêu tiên thực hiện):

  1. Tạm dừng ngay các thiết bị bức xạ mà người nghi bị chiếu xạ quá liều làm việc, tạm dừng ngay công việc bức xạ của người bị nghi chiếu xạ quá liều.
  2. Phụ trách an toàn mời người nghi bị chiếu xạ quá liều và những nhân viên bức xạ làm cùng với nhân viên đó đến làm việc:
  • Điều tra xem người nghi bị chiếu xạ quá liều có vi phạm các quy trình làm việc, có đem liều kế về nhà, có đưa liều kế vào trường chiếu xạ hay không?
  • Nhân viên đó có để liều kế vào trong cùng các đồ vật đi qua máy soi an ninh hay không? (nhiều công ty có trang bị máy soi an ninh).
  • Hỏi xem người đó có thấy bất thường về sức khỏe.

–> Nếu phát hiện nhân viên đó đã làm sai quy trình, đưa liều kế vào trường chiếu xạ thì bỏ qua Việc thứ 3, chuyển sang Công việc thứ 4 và 5.

–> Nếu không phát hiện ra việc nhân viên đó làm sai quy trình, đưa liều kế và chùm tia bức xạ thì làm tiếp các Công việc dưới đây.

3. Gọi đơn vị dịch vụ kiểm xạ vào đánh giá an toàn lại cho thiết bị bức xạ:

  • Thông báo cho đơn vị kiểm xạ về sự cố liều bất thường cho đơn vị kiểm xạ, để đơn vị kiểm xạ nghiên cứu kỹ hơn về thiết bị bức xạ trước khi xuống kiểm xạ.
  • Yêu cầu đơn vị kiểm xạ đo suất liều rò rỉ kỹ lưỡng ở các vị trí nhạy cảm để tìm ra vị trí có thể gây chiếu xạ quá liều.

–> Nếu đơn vị kiểm xạ phát hiện ra các vị trí có suất liều bức xạ cao bất thường, có thể gây ra chiếu xạ quá liều thì yêu cầu đội kỹ thuật khắc phục, sửa chữa đến khi đưa được suất liều về bình thường.

4. Đưa người bị nghi chiếu xạ quá liều đi khám sức khỏe:

(Với kết quả liều kế cá nhân trên 20mSv hay thậm chí trên 50mSv thì cũng không có đủ căn cứ để xác định người đó đã quá liều hay chưa, nhưng chúng tôi vẫn khuyến khích cơ sở nên đưa nhân viên đó đi khám sức khỏe để có thêm bằng chứng chứng minh người đó có quá liều hay không quá liều).

  • Chỉ đến khám ở các bệnh viện lớn tuyến tỉnh, tuyến trung ương.
  • Đến khám nói rõ cho bác sỹ là nghi bị quá liều phóng xạ để bác sỹ có phương pháp khám phù hợp, trong đó có các xét nghiệm máu, xét nghiệm lượng hồng cầu, …

Nếu cơ sở hoặc người đi khám không biết phải khám gì đối với người nghi bị chiếu xạ bức xạ ion hóa quá liều có thể tham khảo phiếu xét nghiệm bên dưới:

Khai rõ làm việc với phóng xạ trên phiếu điền thông tin

Kết luận có ghi chú về bệnh phóng xạ

Xét nghiệm máu để phát hiện bất thường biến đổi công thức máu

4. Làm báo cáo gửi cơ quan quản lý về an toàn bức xạ (không chậm hơn 7 ngày kể từ ngay có thông báo về bất thường hay sự cố này)

  • Nếu là đơn vị sử dụng X-quang y tế thì báo cáo lên Sở KHCN;
  • Nếu là đơn vị khác thì báo lên Cục an toàn bức xạ và hạt nhân;
  • Chúng tôi khuyến khích cơ sở nên gửi báo cáo cho cả 2 cơ quan này.

Thưc ra không có FORM cho cơ sở làm báo cáo lên cơ quan quản lý, cơ sở chỉ cần làm công văn khai báo một cách trung thực về toàn bộ sự cố của mình, báo cáo có nêu ra các bước điều tra, khắp phục ở bên trên.

Kể cả trong trường hợp nhân viên không vi phạm quy định an toàn, không đưa liều kế và trường chiếu xạ, kết quả kiểm xạ lại hoàn toàn bình thường, và kết quả khám sức khỏe cũng hoàn toàn bình thường (tức là cơ sở không tìm ra nguyên nhân và không tìm ra bằng chứng quá liều trong cơ sở của mình) thì cơ sở vẫn cần báo cáo theo đúng thực tế công việc này, vì kết quả liều kế bất thường không nhất thiết 100% phải xảy ra trong cơ sở.

Bước 5: Bố trí lại nhân sự nếu thực sự nhân viên đó đã bị chiếu xạ quá liều

  • Nếu kết quả khám sức khỏe kết luận có bất thường sức khỏe;
  • Kèm theo kết quả điều tra người đó đã làm sai quy trình.

Thì cơ sở phải chuyển người đó sang bộ phận phi bức xạ.

Kính chúc các cơ sở sẽ không bao giờ gặp phải tình trạng này, nếu có khó khăn khi gặp phải tình huống này, hãy liên hệ với chúng tôi.

Chu Minh Dương (HP: 0983 374 983, duongcm@ae-rad.vn)

Trần Thanh Quyền (HP: 097 299 912, quyentt@ae-rad.vn)

 

Bình luận

0983 374 983