Lưu giữ nguồn phóng xạ sau khi nhập khẩu

Bài viết này sẽ hướng dẫn các cơ sở xử lý thế nào với các nguồn phóng xạ nhập khẩu về mà chưa thể đưa vào sử dụng.

Trong một bài viết trước đó, chúng tôi đã có khuyến cáo các cơ sở bức xạ nên nhập khẩu nguồn phóng xạ về gần sát với thời điểm có thể lắp đặt và đưa vào chạy thử, vì theo quy định của về an toàn bức xạ thì nếu trong vòng 30 ngày kể từ ngày nhập khẩu nguồn phóng xạ, cơ sở không thể đưa vào sử dụng thì phải lập hồ sơ xin giấy phép lưu giữ nguồn phóng xạ, điều đó sẽ đồng nghĩa với việc cơ sở sẽ phải tốn kém một khoản chi phí để xin giấy phép này.

Các nhà sản xuất nguồn phóng xạ bên nước ngoài, một khi nguồn đã sản xuất ra họ luôn có xu hướng chuyển ngay nguồn về nước nhập khẩu để giảm bớt chi phí phải lưu giữ nguồn tại cơ sở họ, đặc biệt với những nguồn phóng xạ có chu kỳ bán rã không dài như Co-60, Kr-85, Ir-192 hay Cf-252, nếu họ để lại trong nước quá lâu có thể khi giao hàng tại nước nhập khẩu, hoạt độ của nguồn đã thấp hơn mức đã ký kết trong hợp đồng. Vậy nên nhà sản xuất luôn có xu hướng chuyển ngay nguồn sau khi sản xuất về nước nhập khẩu. Chính vì vậy cơ sở ở Việt Nam nên lập kế hoạch để biết chắc chắn khoảng thời gian có thể đưa nguồn phóng xạ về, báo với nhà sản xuất để họ sản xuất đúng thời điểm.

Nguồn phóng xạ khi nhập về luôn nằm trong một hộp kim loại bảo vệ đảm bảo an toàn bức xạ

Trong trường hợp bắt buộc phải nhận nguồn phóng xạ ở Việt Nam mà chưa thể đưa vào sử dụng, các công ty thông thường rất lo lắng về việc phải lưu giữ nguồn phóng xạ tại công trình, các lo lắng thông thường bao gồm:

  • Tiêu chuẩn kho lưu giữ như thế nào, xây dựng kho lưu giữ tốn kèm không?
  • Lưu giữ tại cơ sở có ảnh hưởng đến các hoạt động xây dựng xung quanh?
  • Việc xin giấy phép lưu giữ có khó khăn không?
  • Phải làm gì trong quá trình lưu giữ?

Với 4 câu hỏi trên, câu số 1 chính là câu hỏi lớn nhất đối với các cơ sở, nhưng thực chất lại là câu hỏi có đáp án trả lời đơn giản nhất. Không có một văn bản nào nhà nước nào quy định một cách xúc tích một kho lưu giữ nguồn phóng xạ phải như thế nào, chính vì vậy cơ sở luôn nghĩ đến 1 cái kho với tường bê tông dày hàng mét, hoặc dát chì xung quanh, … để che chắn các tia phóng xạ. Do vậy chắc hẳn việc thiết kế, xây dựng kho lưu giữ này rất phưc tạp và tốn kém. Tuy nhiên chúng tôi ở đây sẽ tóm tắt nguyên tắc an toàn an ninh để xây dựng một kho lưu giữ tạm thời bao gồm:

  • Kho đảm bảo an toàn bức xạ (Nguyên tắc 1)
  • Kho đảm bảo an ninh (Nguyên tắc 2)
  • Các biện pháp hành chính để bảo vệ kho (Nguyên tắc 3)

Nguyên tắc 1: các nguồn phóng xạ khi nhập khẩu vệ luôn được bảo vệ bức xạ rất tốt bởi 1 hộp kim loại bằng thép hoặc bằng chì đặc biệt đi kèm với nguồn từ nước sản xuất, vì vậy chính các nguồn đó đã đảm bảo an toàn bức xạ, vì vậy cơ sở không cần quan tâm tới vấn đề an toàn bức xạ của các nguồn phóng xạ này. Chỉ cần giữ nguyên nguồn phóng xạ bên trong hộp bảo vệ như khi nhập khẩu về và đưa vào 1 phòng có tường che bình thường, hoặc sử dụng một container rỗng để chứa các nguồn phóng xạ này là đủ. KHÔNG CẦN PHẢI XÂY 1 KHO RIÊNG BIỆT VỚI BÊ TÔNG DÀY HAY RÁT CHÌ.

Có thể sử dụng các container rỗng để ngoài trời lưu giữ tạm thời nguồn phóng xạ

Nếu không có một container rỗng để lưu giữ nguồn phóng xạ, cơ sở có thể dùng 1 phòng nào đó tại tòa nhà văn phòng để chứa nguồn, miễn là phòng đó chỉ sử dụng để chứa nguồn phóng xạ. Hoặc nếu không có 1 phòng riêng cho nguồn phóng xạ, cơ sở cũng có thể đưa nguồn vào 1 kho vật tư (không cháy nổ, không đổ tràn hóa chất) để lưu giữ cùng các hàng hóa khác, khi đó đưa các nguồn phóng xạ vào góc của kho vật tư, dùng các thanh sắt để khoanh một khu vực riêng trong kho đó để lưu giữ riêng các nguồn phóng xạ, kẻ 1 đường vạch vàng cách hàng rào sắt khoảng 2-3m để hạn chế người tiếp xúc với hàng rào đó. Lý do để chúng tôi tư vấn như vậy là vì bản thân các nguồn phóng xạ khi nhập về đã được bảo vệ rất an toàn về mặt bức xạ trong các hộp thép hoặc hộp chì đi kèm.

Với các nguồn Kr-85 hoặc các nguồn khác, có thể đặt trong 1 thùng phi để lưu giữ

Dùng một phòng trống có sẵn trong công ty để lưu giữ nguồn

Tóm lại, công ty hoàn toàn có thể tận dụng cơ sở vật chất, hạ tầng, nhà xưởng có sẵn của mình để lưu giữ tạm thời các nguồn phóng xạ chứ không cần xây dựng một kho mới.

Nguyên tắc 2: đảm bảo an ninh tức là kho phải có khóa an ninh để bảo vệ nguồn phóng xạ khỏi bị mất cắp, bị thất lạc hoặc bị tấn công. Vậy kho chỉ cần có khóa an ninh bảo vệ cẩn thận, ở nơi dễ trông coi và dễ ứng phó khi có sự cố. Công ty cắt cử cán bộ bảo vệ để thường xuyên theo dõi khu vực có nguồn phóng xạ, hướng dẫn nhắc nhở từ xa những người phải làm việc gần khu vực đó.

Kho lưu giữ nguồn, các hộp đựng nguồn phải được khóa an ninh

Nguyên tắc 3: Cơ sở hãy gián lên tường kho nguồn, hay thành container rỗng những biển cảnh báo phóng xạ to và rõ, ghi rõ bằng tiếng Việt là nơi lưu giữ nguồn phóng xạ. Bên trong kho nguồn có thể thêm các biển ghi PHÓNG XẠ CHẾT NGƯỜI, để nếu ai đó có vô tình hay cố ý vào đến trong kho thì sẽ nhận ra sự nguy hiểm của các nguồn phóng xạ này. Nếu biết đó là các nguồn phóng xạ nguy hiểm, chắc chắn sẽ không có ai lấy cắp nó, họ chỉ ăn cắp nguồn phóng xạ khi không biết đó là nguồn phóng xạ. Phân công bảo vệ công ty thường xuyên giám sát kho nguồn, nếu có điều kiện có thể lắp 1 camera an ninh ở cửa ra/vào kho nguồn.

Khuyến cáo, biển cảnh báo ghi PHÓNG XẠ CHẾT NGƯỜI chỉ nên đặt bên trong kho nguồn, không được đặt bên ngoài kho nguồn vì nó gây hoang mang không cần thiết tới những hoạt động xung quanh đó.

Ngoài ra cơ sở hay thông báo với toàn thể công ty về sự có mặt và khu vực nguồn phóng xạ, phổ biến về việc không đến gần, không đi vào kho nguồn và cảnh bảo những người đi lại gần kho nguồn. Việc kiểm soát người ra vào khu vực đó là rất quan trọng.

Còn các vấn đề về xin giấy phép lưu giữ và tư vấn các hoạt động trong quá trình lưu giữ, các công việc này cũng không quá phức tạp vì đây là lưu giữ tạm thời chờ đưa vào sử dụng. Các cơ sở nên gọi cho một đơn vị tư vấn để hỗ trợ công việc này.

Trong thời gian lưu giữ, công ty nên phân công một cán bộ an toàn để kiểm đếm hàng tháng các nguồn này để đảm bảo nguồn vẫn nằm trong kho.

Với những tư vấn thực tế bên trên, chúng tôi nghĩ rằng các sơ sở sẽ cảm thấy yên tâm trong trường hợp có phải lưu giữ các nguồn phóng xạ nhập về mà chưa thể đưa vào sử dụng.

Để được hỗ trợ tư vấn thêm, vui lòng liên hệ:

  1. Chu Minh Dương (0983 374 983, duongcm@ae-rad.vn)
  2. Trần Thanh Quyền (Mr) – 0987 299 912 (Phone, SMS, Zalo), Email: quyentt@ae-rad.vn

 

 

Bình luận

0983 374 983