Những câu hỏi hóc búa của học viên an toàn bức xạ

Ngày 26 và 27 tháng 10 tức thứ 7 và chủ nhật vừa qua Công ty TNHH thiết bị và dịch vụ khoa học AE đã cùng lúc tổ chức 02 lớp đào tạo an toàn bức xạ tại Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Mỗi một lớp được tổ chức, chúng tôi lại được các học viên đặt ra những câu hỏi thiết thực nhưng không đơn giản để có câu trả lời làm hài lòng các học viên.

Lớp đào tạo an toàn bức xạ cho đối tượng công nghiệp tại Hà Nội được thực hiện tại Phòng 1411 Nhà OCT2, KĐT Xuân Phương Viglacera, phường Xuân Phương, Quận Nam Từ Liêm, Hà Nội. Hầu hết các học viên là các công nhân trong các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử ở các khu công nghiệp phía Bắc như Bắc Ninh, Bắc Giang, Hải Dương, Hưng Yên, đây là các đơn vị không sử dụng nguồn phóng xạ mà chỉ sử dụng các thiết bị bức xạ phát tia X để kiểm tra lỗi linh kiện hoặc để phân tích thành phần vật liệu trong linh kiện (XRF), do vậy các bài giảng về tia apha, beta và neutron được rút ngắn mà tập trung giảng dạy về tia X và tia gamma. Các vấn đề về an ninh nguồn phóng xạ bị loại bỏ hoàn toàn khỏi bài giảng.

Lớp học an toàn bức xạ tại Hà Nội cho các học viên tại các Khu công nghiệp điện tử

Tại lớp học này, một học viên nữ đảm nhiệm vị trí phụ trách an toàn bức xạ của một công ty lớn thuộc Tập đoàn Hồng Hải đã nêu ra hai câu hỏi rất thiết thực và ảnh hưởng đến tất cả các học viên trong lớp, đó là:

  • Những công nhân vận hành thiết bị soi lỗi linh kiện và thiết bị phân tích thành phần XRF cần trang bị bảo hộ cá nhân gì, có cần mua găng tay chì? Yếm chì? hay kính chì hay không?
  • Những bạn nữ có bầu thì có nên làm việc với các thiết bị X-ray không?

Câu hỏi thứ nhất đòi hỏi giáo viên phải có những kinh nghiệm làm việc với các thiết bị tia X ở các khu công nghiệp mới có thể đưa ra câu trả lời đích đáng. Máy phân tích thành phần XRF với điện áp cực đại 50kV được thiết kế đảm bảo không rò rỉ tia bức xạ ra khỏi thân máy, suất liều cực đại trên thân máy luôn chỉ như phông môi trường. Vậy thì mặc quần áo chì, kính chì có ích gì. Các thiết bị bị soi kiểm tra lỗi bo mạch cũng được thiết kế an toàn đến mức suất liều cực đại trên bề mặt của thiết bị luôn dưới 1uSv/h và khi đứng cách thiết bị khoảng 20cm thì mọi vị trí đều có suất liều bức xạ bằng phông môi trường. Như vậy thì người làm việc mặc quần áo chì có ích gì. Trong khi đó một bộ quần áo chì rẻ tiền cũng có khối lượng lên tới 3kg và chứ bột chì có thể gây nguy hiểm khi hấp thụ qua đường hô hấp và đường tiêu hóa. Tuy vậy mà đã có rất nhiều đơn vị dịch vụ, có một số giáo viên đã khuyến khích các cơ sở như thế này trang bị bảo hộ lao động chì.

Với câu hỏi thứ 2 thì thật đơn giản để có một câu trả lời ĐÚNG LUẬT, nhưng lại là một câu trả lời có thể đem đến sự không thỏa mãn cho học viên. Theo Thông tư 19/2012/TT-BKHCN thì cơ sở không được sử dụng người có thai làm công việc bức xạ. Như vậy rõ ràng theo quy định là Phụ nữ mang thai phải chuyển sang bộ phận khác. Tuy nhiên chỉ có những giao viên có nhiều kinh nghiệm làm việc với các nhà máy sản xuất linh kiện điện tử mới có những tư vấn tốt nhất cho học viên trong trường hợp này. Các máy phân tích thành phần XRF không bao giờ rò rỉ bức xạ ra khỏi bề mặt của thiết bị, có thể nói là người vận hành thiết bị XRF không bao giờ phải chịu chiếu xạ do thiết bị đó đem đến. Vậy thì về mặt nguy hiểm bức xạ thì có sử dụng thiết bị hay không sử dụng là gần như nhau, trong khi những công nhân sử dụng máy XRF thường được làm việc trong phòng thí nghiệm với môi trường điều hòa và không khí trong sạch tốt cho phụ nữ mang thai. Nhưng nếu điều chuyển một phụ nữ có thai đó sang một bộ phận khác thì có thể thai phụ đó sẽ bị chuyển sang bộ phận sản xuất có môi trường nhiều mùi hóa chất hoặc ô nhiễm tiếng ồn. Như vậy tưởng rằng thai phụ thoát được tia X là tốt, nhưng lại đi vào một môi trường nhiều hóa chất độc hại hơn rất nhiều.

Từ hai câu hỏi trên, chúng tôi đã đặc biệt nhấn mạnh vào vai trò của Người phụ trách an toàn của các nhà máy, đây phải là một người thật sự hiểu biết, chịu khó học hỏi và tìm tòi để tư vấn cho Lãnh đạo công ty, đưa ra những quy định nội bộ có lợi cho người lao động cũng như tiết kiệm chi phí cho công ty.

Lớp đào tạo an toàn bức xạ tại Tp. Hồ Chí Minh được tổ chức tại Trường Đại học khoa học và tự nhiên Tp. Hồ Chí Minh, đây là lớp học hỗn hợp gồm cả các học viên sử dụng nguồn phóng xạ (cả cố định và di dộng) và các học viên đến từ các khu vực sản xuất linh kiện điện tử (sử dụng máy phát tia X soi bo mạch hoặc phân tích thành phần XRF). Lớp học được giảng dạy bởi một Tiến sỹ Vật lý hạt nhân có hơn 15 năm làm việc trong ngành và đã tốt nghiệp Tiến sỹ Vật lý tại Mỹ.

Tại lớp học này, học viên có câu hỏi về quyền lợi về tiền lương, phụ cấp đối với những nhân viên bức xạ. Đây lại là một câu hỏi có câu trả lời chính xác theo QUY ĐỊNH, nhưng lại không làm hài lòng các học viên là nhân viên bức xạ. Hiện nay đang tồn tại 2 văn bản nói về chế độ phụ cấp đối với nhân viên bức xạ gồm:

  • Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ban hành ngày 15 tháng 8 năm 2014 về chế độ phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp đối với người làm việc trong các đơn vị thuộc lĩnh vực năng lượng nguyên tử của Bộ Khoa học và công nghệ.
  • Thông tư số 05/2005/TT-BNV ngày 05/01/2005 hướng dẫn thực hiện chế độ phụ cấp trách nhiệm công việc đối với cán bộ, công chức, viên chức.

Tuy nhiên 2 văn bản này không áp dụng cho người lao động nằm ngoài khu vực nhà nước, do vậy không thể đem 2 văn bản này áp dụng cho các khu vực doanh nghiệp bên ngoài. Do vậy giáo viên khuyên các học viên nghiên cứu kỹ 2 văn bản này để VẬN DỤNG MỘT PHẦN đối với doanh nghiệp của mình.

Cả hai lớp học đã kết thúc tốt đẹp, cả học viên và giáo viên đều học được những kiến thức quan trọng cho công việc của mình.

Liên hệ đào tạo an toàn bức xạ:

CHU MINH DƯƠNG

HP: 0983374983

Email: duongcm@ae-rad.vn

Bình luận

0983 374 983